Geschiedenis

In 2014 verwonderden twee Leidenaars zich erover dat hun eigen stad nauwelijks duurzame uitgaansadressen telde. Journalist en duurzaamheidspionier Carien Overdijk had ontdekt dat de grote steden in Nederland verder waren, en de meeste kleinere studentensteden ook. Het aanbod plantaardig en biologisch was er ruimer, kraanwater was zelden een discussiepunt. Energie- en waterbesparing, groene stroom en duurzame afvalscheiding kwamen ook vaker voor. Dat kon in Leiden toch ook?

Oprichters
Hogeschooldocent en duurzaamheidsdenker Govert-Jan de Vrieze ontmoette Overdijk in het groene circuit. Hij stelde voor, een langlopend project te runnen met lokale restaurants, om milieu- en klimaatbewust ondernemen te stimuleren. Zo geschiedde. Er werd een stichting opgericht. Want er was financiering nodig, en de branche kende regionaal veel dwarsverbanden. Met een team bevlogen vrijwilligers startte de club van Overdijk en De Vrieze op twee sporen: prikkeling van het uitgaanspubliek én samenwerking met de sector zelf.

Successen
Het branchegerichte werk, vaak gesteund met menskracht en geld van derden, zette de meeste zoden aan de dijk. Sinds 2017 bespaart de Leidse horeca meer dan 100 ton CO2 op jaarbasis dankzij een lokale energiescan. Ook nemen inmiddels tientallen Leidse restaurants deel aan een project voor uitstootvrije inzameling van gescheiden afvalstromen. Met de beweging Plasticvrij Terras verleidde de stichting Leidse terrashouders tot reductie van hun wegwerpplastic.

Met grote evenementen over biologische inkoop (2016) en streekinkoop (2017), waar honderden chefs en ondernemers aan deelnamen, bereikte de stichting ook de rest van de regio. Er ontstonden meer warme contacten met restaurateurs. En nieuwe inspiratie voor verduurzaming diende zich aan: collectief bronwater uitfaseren, wegwerpplastic verder uitbannen, de eiwittransitie versnellen, terrasverwarming vergroenen.

Landelijk gemiddelde
In 2020 was de Leidse regio aardig bijgetrokken ten opzichte van het landelijk gemiddelde. Telde de regio begin 2015 slechts 8 duurzame koplopers (menukaart voor 1/3 vegetarisch of plantaardig, plus tenminste 5 andere kenmerken uit een lijst van 28), in 2020 waren dat er bijna 50. Toegegeven: de tijdgeest hielp mee. 15 van deze 50 waren start-ups van milieu- en klimaatbewuste ondernemers, die weinig nudging nodig hadden.

Misschien was de invloed van de stichting in zijn beginjaren het grootst bij de middenmoters. Met impulsen van Duurzame Horeca Leiden en omstreken zetten ook vele traditionele restaurants, hotels en café’s hun eerste stappen in duurzame richting.

Volgende stap
Coronajaar 2020 werd voor de stichting een kanteljaar. Een sterk uitgebreid bestuur vormde een nieuwe, volledig branchegerichte strategie. De beide oprichters droegen met veel plezier en vertrouwen het stokje over aan hun opvolgers. Het was tijd om de opgedane kennis landelijk uit te dragen.